Festiwal Nauki 2014[dot]21 września 2014 w ramach XVIII Festiwalu Nauki w Centrum Badań Kosmicznych PAN w czasie dnia otwartego prezentowane były polskie satelity naukowe BRITE-PL "Lem" i "Heweliusz", które już pracują na orbicie okołoziemskiej. Odwiedzający CBK mieli okazję poznać konstrukcję naszych satelitów na podstawie modelu 3D satelity oraz zobaczyć działający model polskiego wyrzutnika DRAGON, obsługującego satelitę "Heweliusz". Dzieci były uszczęśliwione mogąc skleić własny model satelity BRITE-PL.

[dot]W pierwszym tygodniu po starcie "Heweliusza" zakończono pomyślnie sprawdzanie wszystkich podsystemów satelity. Obecnie rozpoczął się etap testowania modów operacyjnych.

team[dot]Dyplomaci, naukowcy i dziennikarze z Polski, Chin i innych krajów, spotkali się 20 sierpnia 2014 w Ambasadzie RP w Pekinie, by podsumować udaną misję umieszczenia polskiego satelity naukowego "Heweliusz" na orbicie okołoziemskiej przez chińską rakietę "Long March 4B". Specjalnymi gośćmi wydarzenia byli: Dyrektor Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk - prof. dr hab. Marek Banaszkiewicz i Dyrektor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk - prof. dr hab. Marek Sarna oraz naukowcy i konstruktorzy z obu instytutów, a także przedstawiciele producenta rakiety - China Great Wall Industry Corporation (CGWIC) oraz Chińskiej Agencji Kosmicznej.

team[dot]W pierwszym dniu pracy "Heweliusza" na orbicie stacja naziemna w CAMK nawiązała z nim łączność za każdym razem, gdy był w jej zasięgu: podczas 3 przelotów w sesji porannej i 3 przelotów wieczornych. W czasie ostatniej dzisiejszej łączności został rozpoczęty test LFFT (Long Form Functional Test).
Na zdjęciu po prawej stronie zespół BRITE-PL obecny w CBK w dniu startu "Heweliusza".

GS operators[dot]Podczas pierwszego przelotu "Heweliusza" nad Polską o godz.10:02 udało się operatorom ze stacji naziemnej nawiązać kontakt z satelitą. Został odebrany pierwszy sygnał, który był bardzo silny i stabilny. Komunikacja w obie strony okazała się bardzo dobra, praktycznie bez żadnych przestojów i opóźnień. Włączony został komputer pokładowy i odebrane były pierwsze dane telemetryczne. Wszystkie główne parametry pracy satelity są w normie.

[dot]Odłączenie satelity BRITE-PL "Heweliusz" od górnego stopnia rakiety nośnej Long March-4B nastąpiło po 14 minutach od startu. Drugi polski satelita naukowy został umieszczony na prawie kołowej orbicie o wysokości 630 km nad Ziemią.

 Satelita "Heweliusz" jest już na orbicie okołoziemskiej 

[dot]Informacja o starcie satelity BRITE-PL "Heweliusz"

[dot]Dnia 19 sierpnia 2014 roku, planowo o godz. 3:15:00 czasu UTC czyli o 5:15:00 czasu polskiego (środkowoeuropejskiego CET) chińska rakieta Long March-4B wyniosła na orbitę okołoziemską drugiego satelitę naukowego BRITE-PL "Heweliusz". Rakieta Long March-4B została wystrzelona z kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center, 600 km na południowy zachód od stolicy Chin. Za start rakiety odpowiadał główny organizator chińskiego programu kosmicznego China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC). Polski satelita BRITE-PL "Heweliusz" został wystrzelony na podstawie kontraktu zawartego przez Polskie Konsorcjum Projektu BRITE i chińską firmę China Great Wall Industry Corporation (CGWIC). removed part

[dot]Satelita "Heweliusz" dołączył do znajdującej się na orbicie konstelacji satelitów astronomicznych BRITE, złożonej z dwóch satelitów austriackich: "TUGSAT-1" i "UniBRITE", jednego satelity kanadyjskiego "Toronto" i polskiego satelity naukowego "Lem". Na zdjęciu obok widoczne są osłony zdjęte 3 godziny przed startem z anten odbiorczych "Heweliusza".

[dot]Teleskopy satelitów konstelacji BRITE mają aperturę 30 mm i uznawane są za najmniejsze naukowe teleskopy na orbicie okołoziemskiej. "Heweliusz" różni się od pozostałych satelitów konstelacji BRITE kilkoma istotnymi szczegółami: zaprojektowanym w CBK teleskopem oraz eksperymentalnym ładunkiem technologicznym, złożonym z urządzeń, które konstruktorzy CBK zaprojektowali z myślą o przyszłych misjach kosmicznych. Są to m.in. mały wysięgnik antenowy oraz mechanizm służący do zabezpieczania i zwalniania podsystemów satelitarnych. Na "Heweliuszu" zainstalowano także osłonę przeciwpromienną ochraniającą światłoczułą matrycę teleskopu przed szkodliwym promieniowaniem kosmicznym. Osłonę zaprojektowano przy współpracy z naukowcami z Politechniki Gliwickiej, Narodowego Centrum Badan Jądrowych w Świerku oraz Instytutu Fizyki Jądrowej z Krakowa. Radioamatorzy na całym świecie będą mogli śledzić "Heweliusza" na orbicie, dzięki sygnałowi identyfikującemu nadawanemu przez satelitę na częstotliwości radioamatorskiej i przekazywanemu za pomocą dedykowanego nadajnika radiowego.

[dot]"Heweliusz" załadowany jest już na rakiecie po przetestowaniu wszystkich systemów - działają sprawnie. Testy kabla łączącego rakietę z satelitą zakończone zostały sukcesem. Satelita jest gotowy do lotu.
W niedzielę 10 sierpnia rozpocznie się montowanie głównego ładunku - satelity Gaofen - na strukturze, do której przymocowany jest "Dragon" z "Heweliuszem". Teraz już tylko czekamy na 19-tego sierpnia - czyli dzień wystrzelenia rakiety Long March 4B z polskim satelitą na pokładzie.

foto1
Heweliusz mocowany w Dragonie
foto2
Transport satelity do strefy integracji
foto3
Montaż wyrzutnika do struktury rakiety
foto4
Satelita Heweliusz na strukturze rakiety
więcej zdjęć z montażu satelity "Heweliusz" na rakiecie

[dot]Trzy skrzynie zawierające satelitę "Heweliusz", wyrzutnik "Dragon" oraz sprzęt potrzebny do testów dojechały już na poligon Taiyuan Launch Space Center. Na miejscu skrzynie przeszly gruntowne czyszczenie, po czym w czystym hangarze zostało zorganizowane stanowisko do testów "Heweliusza". 6 sierpnia rano odbyło się spotkanie polskich inżynierów ze stroną chińską reprezentowaną przez CGWIC (kontraktora), SAST (wykonawcę rakiety), TSLC(operatora rakiety) i opiekunów/zabezpieczycieli. Ustalono plan testów i uzgodniono, że w sobotę 9 sierpnia powinien zakończyć się montaż naszego ładunku (Heweliusza w Dragonie) na rakiecie. W czwartek udało się przejść przez znaczną część procedury LFFT sprawdzającej podsystemy satelity. W piątek przeprowadzono kilka testów kończących główną procedurę (panele słoneczne, koła zamachowe, czujnik gwiazd) oraz sprawdzenie polskiego ładunku.
Poniżej parę zdjęć z clean-roomu na poligonie Taiyuan:

foto1
Zespół TSCL
foto2
Dragon z Heweliuszem
foto3
Podczas testów LFFT

[dot]Satelita "Heweliusz" po odprawie celnej dotarł wieczorem 4 sierpnia wraz z towarzyszącym sprzętem do hotelu w Pekinie, gdzie zatrzymała się polska delegacja, która weźmie udział w testach Heweliusza i jego wyrzutnika na poligonie. Gdy sprzęt był w drodze z lotniska do hotelu chiński opiekun zapytał o ograniczenia prędkości bezpiecznej dla satelity. Dostał odpowiedź: pierwsza prędkość kosmiczna (ok. 7.9 km/s). Chyba Chińczycy wzięli to dosłownie, bo pudła dotarły bez wszystkich plomb, w jednym wypadku czujnik wstrząsowy był wyrwany. Ale pudła nie były otwierane w drodze i satelita ma czujniki wstrząsu nienaruszone.
Gospodarze starają sią wykazać gościnnością i troską. Zaopatrzyli polską delegację w miejscowe telefony, ktore udało się uruchomić mimo instrukcji tylko po chińsku.

[dot]W CBK zostały już zakończone wszystkie testy "Heweliusza" i jego wyrzutnika "Dragona". Obecnie oba instrumenty są pakowane i 3 sierpnia wyruszą w podróż z Warszawy na chiński poligon Taiyuan. Start polskiego satelity zaplanowany jest z tego poligonu na 19 sierpnia.

BRITE-CA[dot]19 czerwca rakieta "Dniepr" wyniosła z rosyjskiej bazy Jasny dwa kanadyjskie satelity konstelacji BRITE: "Toronto" i "Montreal". W chwili obecnej na orbicie znajduje się już pięć satelitów BRITE: dwa austriackie (od marca 2013), dwa kanadyjskie i jeden polski "Lem" (od listopada 2013).

[dot]Drugi satelita polski "Heweliusz" poddawany jest ostatnim testom w "clean-roomie" w CBK. Wkrótce zostanie spakowany i wyruszy do Chin na poligon Taiyuan, skąd będzie wyniesiony w przestrzeń kosmiczną na rakiecie Long March 4B. Strona chińska poinformowała, że start satelity nastąpi nie wcześniej niż w połowie sierpnia br.

BRITE-PL w ONZ[dot]11 czerwca 2014 r. w pierwszym dniu posiedzenia 57 sesji Komitetu ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej (COPUOS) na stałej wystawie poświęconej przestrzeni kosmicznej w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Wiedniu odsłonięto obraz Jana Matejki przedstawiający rozmowę Mikołaja Kopernika z Bogiem oraz model polskiego satelity BRITE-PL.
Komitet ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej (COPUOS) został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Głównym celem komitetu jest przegląd i ustanawianie współpracy międzynarodowej w dziedzinie pokojowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej, opracowywanie programów strategicznych w tej dziedzinie, promowanie badań i rozpowszechnianie informacji o technologiach kosmicznych, jak również badanie i rozwiązywanie problemów prawnych związanych z eksploracją kosmosu.

BRITE-PL[dot]30 maja w Centrum Badań Kosmicznych PAN gościliśmy podopiecznych AKADEMII PRZYSZŁOŚCI z Białegostoku i Lublina. Młodzi goście wysłuchali wykładu o satelitach BRITE-PL i brali udział w ostatnich przygotowaniach do wyniesienia na orbitę satelity "Heweliusz". Wydarzenie zostało zorganizowane przez CBK i AKADEMIĘ PRZYSZŁOŚCI z okazji Dnia Dziecka 2014.
Co roku AKADEMIA świętuje Dzień Dziecka organizując dla swych podopiecznych uroczystość "Fotel Prezesa". W największych miastach w Polsce uczniowie AKADEMII mają okazję zasiąść w fotelach szefów, dyrektorów i prezesów firm, instytucji czy redakcji. Teraz również CBK dołączyło do grona firm i instytucji, które pomagały zorganizować akcję "Fotel Prezesa". W programie wizyty w Centrum były odwiedziny w gabinecie dyrektora d/s rozwoju technologii, wizyta w laboratoriach gdzie są testowane i integrowane moduły budowanych w CBK satelitów oraz instrumentów naukowych. Mali goście zobaczyli też stację naziemną w CAMK wykorzystywaną do komunikacji z satelitą "Lem", który od ponad pół roku pracuje na orbicie Ziemi. Na koniec wizyty w Centrum dzieci zbudowały swoje własne modele satelitów, które na pewno pozostaną pamiątką z tego dnia.

foto1
Na sali wykładowej
foto2
W laboratorium
foto3
W stacji naziemnej
foto4
Budowa satelitów
więcej zdjęć z wizyty Akademii Przyszłości w CBK

BRITE-PL[dot]17 maja satelita BRITE-PL został zaprezentowany w Brukseli na wystawie polskich regionów. Wystawa miała miejsce na Esplanadzie Solidarności przy Parlamencie Europejskim. Majowe przedsięwzięcie było jednym z wydarzeń z okazji obchodów dziesiątej rocznicy członkostwa Polski w Unii Europejskiej.
Polskie regiony prezentowały interaktywne ekspozycje w ramach jednego z czterech obszarów tematycznych: turystyka, innowacyjność, przemysły kreatywne/kultura i design. Nasz satelita był obecny na stoisku przygotowanym przez region Mazowsze - serce Polski. Reprezentował on dziedzinę technologicznych nowości i cieszył się dużym zainteresowaniem zwiedzających.
Oba satelity BRITE-PL, zarówno "Lem", jak i "Heweliusz" były testowane m.in. w Laboratorium Finalnych Testów Funkcjonalnych Aparatury Satelitarnej i Lotniczej. Laboratorium to powstało dzięki dofinansowaniu, które CBK otrzymało ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007 - 2013, Priorytet I - "Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na Mazowszu", Działanie 1.1 Wzmocnienie sektora badawczo-rozwojowego.

foto1
Delegaci firm z regionu Mazowsze
foto2
Stoisko Mazowsza na wystawie w Brukseli
foto3
Modele satelity BRITE-PL na wystawie
foto4
Prezentacja satelity zwiedzającym
więcej zdjęć z wystawy w Brukseli

meeting1[dot]Już ponad dwa tysiące okrążeń "Lema" wokół Ziemi!
4 kwietnia w CAMK miało miejsce spotkanie naukowe na temat obserwacji BRITE-PL. W pierwszej części spotkania przedstawione zostały bieżące informacje o kończących się testach "Lema" w ramach tzw. fazy "commissioning", natomiast druga część dotyczyła planowanej pracy satelitów na orbicie, m.in. selekcji pól do dalszych obserwacji BRITE-Constellation, a także perspektyw naziemnych obserwacji towarzyszących temu projektowi.

gerber[dot]29 stycznia 2014 "Lem" okrążył Ziemię po raz tysięczny!
Do tego czasu wszystkie podsystemy satelity zostały już sprawdzone i od początku lutego rozpoczęły się testy trybów operacyjnych.

[dot]W połowie grudnia zakończone zostały testy systemu orientacji satelity. Sprawdzono, że system działa poprawnie; jest w stanie samodzielnie wyznaczyć orientację satelity w przestrzeni kosmicznej, położenie na orbicie oraz dobrze ocenia parametry stanu. Kolejnym krokiem odbioru technicznego będzie spowolnienie i zatrzymanie koziołkowania satelity, które zwykle występuje bezpośrednio po starcie po uwolnieniu go z wyrzutnika. Obecnie "Lem" krążąc po orbicie wokół Ziemi, dodatkowo obraca się wokół własnej osi - wykonuje 1 obrót w ciągu 35 sekund. Takie koziołkowanie utrudnia lub wręcz uniemożliwia prowadzenie obserwacji astronomicznych, podczas których satelita powinien zachować stałą orientację w stosunku do gwiazd. orbita
Na rysunku obok przedstawiony jest fragment ekranu wybranego monitora w stacji naziemnej kontrolującej misję BRITE-PL. Na ekranie widać tor naszego satelity podczas jednego z okrążeń wokół Ziemi oraz ścieżkę jego przelotu nad kolejnymi obszarami.

[dot]28 listopada załadowano oprogramowanie aplikacyjne do komputera ADCC kontrolującego orientację przestrzenną satelity, zostały ukończone też jego testy funkcjonalne. Tym samym można uznać, że pierwsza część odbioru technicznego została zakończona. Sprawdzono w pełni działanie dwóch komputerów pokładowych (HKC i ADCC), przed nami jeszcze testy pozostałych podsystemów oraz komputera naukowego oraz kalibracja teleskopu.
temperaturaW czasie ostatnich przelotów udało się pobrać pełne dane z poprzednich dób wraz z kompletem informacji o stanie satelity i jego podsystemów (housekeeping data). Wszystkie parametry techniczne są w normie. Temperatura na satelicie podniosła się o kilka stopni od momentu startu. Na wykresie obok widać wyraźnie, jak zmienia się temperatura jednej ze ścianek bocznych "Lema" w zależności od jego orientacji przestrzennej i położenia na orbicie (temperatura rośnie, gdy satelita jest oświetlony Słońcem i spada, gdy znajduje się w cieniu Ziemi).

[dot]Trwają regularne połączenia sygnałowe z BRITE-PL "Lem" w godzinach rannych i wieczornych.
W poniedziałek 25 listopada ukończone zostały testy LFFT (Long Form Functional Tests) jednego z trzech komputerów zainstalowanych na pokładzie satelity: komputera HKC. Oznacza to zakończenie fazy odbioru technicznego tego podsystemu i stanowi pierwszy krok do uzyskania pełnej funkcjonalności satelity. Obecnie został włączony w trybie bootloadera drugi z komputerów: ADCC i rozpoczął się etap jego uruchamiania.

 Rozpoczęły się testy funkcjonalne "Lema" na orbicie. Satelita działa zgodnie z planem. 

certyfikat Lem[dot]Po pomyślnym wyniesieniu w dniu 21 listopada w przestrzeń kosmiczną, pierwszy polski satelita naukowy "Lem" obecnie krąży wokół Ziemi. Do godzin południowych w piątek miało miejsce 6 kontaktów z "Lemem". W piątek rozpoczęto planowany odbiór funkcjonalny satelity na orbicie.

[dot]W czwartek miały miejsce 4 kontakty z "Lemem", w czasie których ściągnieto istotną telemetrię. Satelita jest w dobrym stanie. Dzisiejsza łączność z godziny 9:20 rano również to potwierdziła. W piątek przed południem spodziewamy się jeszcze dwóch przelotów nad Europą i łączności w tym czasie z satelitą, wieczorem będą miały miejsce następne połączenia.
"Lem" krąży wokół Ziemi po orbicie o czasie obiegu 100 minut. Możliwości nadawania i odbioru sygnału do/z satelity ze stacji w Warszawie występują wtedy, gdy znajduje się on w zasięgu naszej stacji. Z uwagi na konfigurację orbity dogodne warunki pojawiają się dwa razy dziennie: podczas przelotów porannych i wieczornych.

[dot]Pakiet informacyjny o satelicie BRITE-PL "Lem"

[dot]W pierwszych dwunastu godzinach po umieszczeniu "Lema" na orbicie kilkakrotnie nawiązywano z nim łączność. Pierwszy kontakt nastąpił rano podczas pierwszego przelotu satelity nad Europą, przy drugim przelocie nad Warszawa nie było komunikacji z satelitą - najprawdopodobniej z powodu braku precyzyjnych współrzędnych "Lema". Następne połączenia miały miejsce po południu. O godzinie 17:00 czasu polskiego dane z naszego satelity odebrała stacja naziemna SFL w Toronto, gdy "Lem" znajdował się nad wschodnią Kanadą. Kolejny przelot nad Kanadą zakończył się również udaną próbą nawiązania łączności i ściągnieciem danych. O godz. 19:30 telemetrię odebrano w stacji w Warszawie, gdy satelita znowu przelatywał nad Polską.
Obecnie kończy się tzw. faza LEOP (Launch and Early Orbit Phase), najbardziej krytyczny okres całej misji, w którym inżynierowie odpowiedzialni za projekt, uruchamiają, monitorują i kontrolują pracę podsystemów nadawczo-odbiorczych satelity bezpośrednio po umieszczeniu go na docelowej orbicie. Wkrótce rozpocznie się tzw. faza commissioning czyli sprawdzanie poprawności działania kolejno włączanych podsystemów satelity, ich testy funkcjonalne oraz kalibracja instrumentu optycznego. Ta faza uruchamiania potrwa około 3 miesiące, a następnie "Lem" rozpocznie swoją pracę naukową tzn. bedzie prowadził regularne obserwacje najjaśniejszych gwiazd naszej Galaktyki.

[dot]W godzinach przedpołudniowych 21 listopada 2013 w sali wykładowej w CAMK PAN przy ulicy Bartyckiej 18 miała miejsce uroczystość z okazji wystrzelenia na orbitę pierwszego polskiego satelity naukowego. Wśród gości obecnych na sali byli m.in. parlamentarzyści Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polski, przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Gospodarki.

Program uroczystości obejmował:
10:45 powitanie uczestników spotkania przez dyrektorów CAMK i CBK
11:00 wykład dr Piotra Orleańskiego z CBK "BRITE-PL Pierwszy Polski Satelita Naukowy"
11:20 bezpośrednia transmisja ze stacji kontroli lotów z CAMK i próba nawiązania kontaktu z satelitą oraz odbiór danych z orbity
11:40 wykład prof. Gerarda Handlera z CAMK "Taking the pulse of the brightest star"
11:55 wykład prof. Pawła Moskalika z CAMK "Rakieta nośna Dniepr"
12:10 prezentacja "Stacja naziemna BRITE"
12:15 poczęstunek i briefing dla mediów

foto1
Dyrektorzy CAMK i CBK
foto2
Wykład dr inż. Piotra Orleańskiego
foto3
Stacja naziemna w CAMK PAN
foto4
Szef projektu BRITE-PL
więcej zdjęć z uroczystości

[dot]Więcej wydarzeń z życia BRITE-PL.

uaktualniono 25 września 2014
 
ilość odwiedzin 
 

 
 
CBK
 
 
 
CAMK
 
 
 
Patronat
honorowy
MNiSW