[dot]W kwietniowym numerze czasopisma Astronomy & Astrophysics ukazały się pierwsze trzy prace naukowe prezentuj±ce wyniki satelitarnej misji BRITE, w skład której wchodz± dwa pierwsze polskie satelity naukowe, Lem i Heweliusz.
Prace te prezentuj± wyniki dla czterech jasnych gwiazd nieba południowego, położonych w jednym z pierwszych pól obserwowanych przez BRITE-y, polu Centaura. S± to alfa Circini, beta, eta i mi Centauri. alfa Circini to szybko oscyluj±ca gwiazda Ap (roAp), najja¶śniejsza przedstawicielka tej bardzo ciekawej grupy gwiazd pulsuj±cych typu A z polem magnetycznym, opisywanych modelem tzw. skośnego rotatora. Oprócz potwierdzenia istnienia dwóch modów pulsacyjnych, dane BRITE pokazały po raz pierwszy, że zmiennoś¶ć rotacyjna wygl±da inaczej w paśmie niebieskim i czerwonym (Weiss i in., A&A 588, A54: The roAp star alfa Circinus as seen by BRITE-Constellation).

[dot]Druga z badanych gwiazd, beta Centauri (Agena lub Hadar), to układ potrójny z dwoma masywnymi składnikami, które obiegają środek masy po wydłużonych orbitach z okresem równym około 357 dni. Analiza danych BRITE pozwoliła na odkrycie aż 17 modów pulsacji, w tym pulsacji w modach akustycznych i grawitacyjnych, co czyni z tej gwiazdy hybrydow± gwiazdę typu ß Cephei/SPB. Do tej pory znane były tylko dwa mody. Ponieważ ß Cen ma bogate archiwum obserwacji, analiza poł±czonych danych spektroskopowych i interferometrycznych pozwoliła na wyznaczenie mas głównych składników równych 12.0 i 10.6 masy Słońca z dokładno¶ści± około 1%. Masy te zostały użyte do wstępnego modelowania pulsacji. Wobec możliwości analizy bogatej spektroskopii, ß Cen może się stać w przyszłoś¶ci kluczowym obiektem do badań pulsacji typu ß Cephei i SPB w gwiazdach szybko rotuj±cych. Z cał± pewno¶ści± dzięki obserwacjom BRITE próbka masywnych gwiazd pulsuj±cych, dla których można będzie przeprowadzić modelowanie sejsmiczne, zwiększy się kilkukrotnie. To otwiera pole do szerokiego stosowania asterosejsmologii, mog±cej przynieść przełom w badaniu struktury wnętrz gwiazd masywnych (Pigulski i in., A&A 588, A55: Massive pulsating stars observed by BRITE-Constellation).

[dot]Trzecia praca (Baade i in., A&A 588, A56: Short-term variability and mass loss in Be stars) dotyczy dwóch jasnych gwiazd Be, eta and mi Centauri. Gwiazdy Be to bardzo szybko rotuj±ce gwiazdy z okołogwiazdowymi dyskami, dla których mechanizm zasilania w materię dysku jest wielką zagadką. Analiza danych BRITE dla eta Centauri przynosi być może przełom, gdyż pokazuje, iż ważn± rolę w tym procesie może odgrywać interakcja modów g o zbliżonych częstotliwo¶ściach. Do tego, aby zweryfikować tę hipotezę, potrzebna będzie analiza fotometrii innych gwiazd Be, a tych w obserwacjach BRITE nie brakuje.

[dot]Pierwsza praca naukowa, opracowana na podstawie danych zebranych przez formację nano-satelitów BRITE, odsłania nowe informacje na temat dobrze już zbadanej gwiazdy - Alpha Circini z gwiazdozbioru Cyrkla. Wspomniany artykuł został w styczniu 2016 przyjęty do druku przez Journal Astronomy & Astrophysics i wkrótce będzie opublikowany.
"Nasze analizy danych z satelitów konstelacji BRITE ujawniły zjawiska zachodz±ce w tej gwieździe, jakie wcze¶śniej nie były obserwowane," powiedział Profesor Werner Weiss z University of Vienna, Principal Investigator austriackiego projektu BRITE oraz główny autor publikacji. "Konstelacja BRITE odsłoniła złożone zjawiska dotycz±ce zarówno rotacji, jak i pulsacji Alpha Circini. Co więcej, zjawiska te różni± się podczas obserwacji przeprowadzanych w różnych pasmach. Uzyskane wyniki jasno pokazuj± duże możliwo¶ści pomiarowe całej konstelacji oraz wyj±tkowo¶ść badań naukowych przeprowadzanych za pomoc±ą miniaturowych teleskopów pracuj±cych w kosmosie." (więcej)

[dot]Na jesieni 2015 kolejne grupy dzieci i młodzieży odwiedzały Centrum Badań Kosmicznych. Uczniowie słuchali wykładów o kosmosie, dowiedzieli się o przyrz±dach, dzięki którym możemy badać wszechświat, brali udział w warsztatach tematycznych, a także zobaczyli clean-room oraz laboratoria, gdzie s± budowane i testowane polskie instrumenty przeznaczone do pracy w kosmosie.

foto1 foto2 foto3 foto4
więcej zdjęć

[dot]25 września 2015 w Centrum Badań Kosmicznych PAN miała miejsce wyj±tkowa uroczysto¶ść: Profesor Sławomir Maria Ruciński, pomysłodawca projektu budowy dwóch polskich satelitów naukowych BRITE-PL, postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 maja 2015 r., o nadaniu orderów i odznaczeń (rej.182/2015), został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w uznaniu za wybitne osi±gnięcia naukowe w dziedzinie astronomii. Aktu wręczenia orderu dokonała Profesor Lena Kolarska-Bobińska, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Spotkanie poprzedzono seri± wykładów i referatów wygłoszonych przez przedstawicieli CBK PAN, CAMK PAN oraz POLSA. Specjalne wyróżnienie w postaci znaczków BRITE-PL otrzymali również wszyscy uczestnicy projektu.

foto1 foto1 foto1 foto1
foto1 foto1 foto1 foto1
foto1 foto1 foto1 foto1

[dot]16 lutego 2015 odwiedzili nas uczniowie z pierwszej klasy Szkoły Podstawowej Przymierza Rodzin. Mali goście posłuchali ciekawych historii m.in. o planetach, gwiazdach i satelitach, poznali nazwiska polskich astronomów i badaczy kosmosu, obejrzeli model pierwszego polskiego satelity naukowego BRITE-PL. Uczniowie zobaczyli również clean-room oraz laboratoria, gdzie s± budowane i testowane polskie instrumenty przeznaczone do pracy w kosmosie. Na koniec wizyty wszyscy go¶ście wzięli udział w warsztatach, w czasie których każdy uczeń zbudował własny model satelity BRITE-PL(...)

foto1 foto1 foto1 foto1
foto1 foto1 foto1 foto1

[Pan Twardowski i Brites]

Orion/Lem[dot]Najlepsze życzenia urodzinowe dla Lema!
21 listopada 2014 min±ł rok od startu i rozpoczęcia pracy pierwszego polskiego satelity naukowego BRITE-PL "Lem" na orbicie. W tym czasie Lem okr±żył Ziemię już 5270 razy i przebył dystans ponad 230 milionów kilometrów. Regularnie prowadzi badania obserwacyjne zgodnie z programem ustalonym przez konsorcjum BRITE oraz dostarcza dane naukowe do dalszej analizy. Na fotografii obok fragment nieba z gwiazdozbiorem Oriona zarejestrowany przez teleskop satelity, na powiększonej części zdjęcia widoczna gromada Plejad.

V Forum Mazowsza[dot]W dniach 4-5 listopada 2014 na Stadionie Narodowym odbyło się V Forum Rozwoju Mazowsza. Organizator - Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych - zapewnił udział kilkudziesięciu wystawców - beneficjentów programów unijnych, dla których przygotowane zostały wydzielone stanowiska wystawiennicze. Na jednym z nich prezentowany został model satelity BRITE-PL oraz badania i projekty prowadzone w Centrum Badań Kosmicznych PAN m.in. w Laboratorium Satelitarnych Aplikacji Układów FPGA. Fundusze spójno¶ści Mazowsza pozwoliły na wzbogacenie infrastruktury technicznej Laboratorium Finalnych Testów Funkcjonalnych Aparatury Satelitarnej i Lotniczej, gdzie powstawały i były testowane dwa pierwsze polskie satelity naukowe Lem i Heweliusz.

Festiwal Nauki 2014[dot]21 wrze¶śnia 2014 w ramach XVIII Festiwalu Nauki w Centrum Badań Kosmicznych PAN w czasie dnia otwartego prezentowane były polskie satelity naukowe BRITE-PL "Lem" i "Heweliusz", które już pracuj± na orbicie okołoziemskiej. Odwiedzaj±cy CBK mieli okazję poznać konstrukcję naszych satelitów na podstawie modelu 3D satelity oraz zobaczyć działaj±cy model polskiego wyrzutnika DRAGON, obsługuj±cego satelitę "Heweliusz". Dzieci były uszczꜶliwione mog±c skleić własny model satelity BRITE-PL.

[dot]W pierwszym tygodniu po starcie "Heweliusza" zakończono pomy¶ślnie sprawdzanie wszystkich podsystemów satelity. Obecnie rozpocz±ł się etap testowania modów operacyjnych.

team[dot]Dyplomaci, naukowcy i dziennikarze z Polski, Chin i innych krajów, spotkali się 20 sierpnia 2014 w Ambasadzie RP w Pekinie, by podsumować udan± misję umieszczenia polskiego satelity naukowego "Heweliusz" na orbicie okołoziemskiej przez chińsk± rakietę "Long March 4B". Specjalnymi go¶śćmi wydarzenia byli: Dyrektor Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk - prof. dr hab. Marek Banaszkiewicz i Dyrektor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk - prof. dr hab. Marek Sarna oraz naukowcy i konstruktorzy z obu instytutów, a także przedstawiciele producenta rakiety - China Great Wall Industry Corporation (CGWIC) oraz Chińskiej Agencji Kosmicznej.

team[dot]W pierwszym dniu pracy "Heweliusza" na orbicie stacja naziemna w CAMK nawi±zała z nim ł±czno¶ść za każdym razem, gdy był w jej zasięgu: podczas 3 przelotów w sesji porannej i 3 przelotów wieczornych. W czasie ostatniej dzisiejszej ł±cznoś¶ci został rozpoczęty test LFFT (Long Form Functional Test).
Na zdjęciu po prawej stronie zespół BRITE-PL obecny w CBK w dniu startu "Heweliusza".

GS operators[dot]Podczas pierwszego przelotu "Heweliusza" nad Polsk± o godz.10:02 udało się operatorom ze stacji naziemnej nawi±zać kontakt z satelit±. Został odebrany pierwszy sygnał, który był bardzo silny i stabilny. Komunikacja w obie strony okazała się bardzo dobra, praktycznie bez żadnych przestojów i opóĽźnień. Wł±czony został komputer pokładowy i odebrane były pierwsze dane telemetryczne. Wszystkie główne parametry pracy satelity s± w normie.

[dot]Odł±czenie satelity BRITE-PL "Heweliusz" od górnego stopnia rakiety no¶śnej Long March-4B nast±piło po 14 minutach od startu. Drugi polski satelita naukowy został umieszczony na prawie kołowej orbicie o wysoko¶ści 630 km nad Ziemi±.

 Satelita "Heweliusz" jest już na orbicie okołoziemskiej 

[dot]Informacja o starcie satelity BRITE-PL "Heweliusz"

[dot]Dnia 19 sierpnia 2014 roku, planowo o godz. 3:15:00 czasu UTC czyli o 5:15:00 czasu polskiego (środkowoeuropejskiego CET) chińska rakieta Long March-4B wyniosła na orbitę okołoziemsk± drugiego satelitę naukowego BRITE-PL "Heweliusz". Rakieta Long March-4B została wystrzelona z kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center, 600 km na południowy zachód od stolicy Chin. Za start rakiety odpowiadał główny organizator chińskiego programu kosmicznego China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC). Polski satelita BRITE-PL "Heweliusz" został wystrzelony na podstawie kontraktu zawartego przez Polskie Konsorcjum Projektu BRITE i chińską firmę China Great Wall Industry Corporation (CGWIC). removed part

[dot]Satelita "Heweliusz" doł±czył do znajduj±cej się na orbicie konstelacji satelitów astronomicznych BRITE, złożonej z dwóch satelitów austriackich: "TUGSAT-1" i "UniBRITE", jednego satelity kanadyjskiego "Toronto" i polskiego satelity naukowego "Lem". Na zdjęciu obok widoczne s± osłony zdjęte 3 godziny przed startem z anten odbiorczych "Heweliusza".

[dot]Teleskopy satelitów konstelacji BRITE maj± aperturę 30 mm i uznawane są za najmniejsze naukowe teleskopy na orbicie okołoziemskiej. "Heweliusz" różni się od pozostałych satelitów konstelacji BRITE kilkoma istotnymi szczegółami: zaprojektowanym w CBK teleskopem oraz eksperymentalnym ładunkiem technologicznym, złożonym z urz±dzeń, które konstruktorzy CBK zaprojektowali z myślą o przyszłych misjach kosmicznych. Są to m.in. mały wysięgnik antenowy oraz mechanizm służ±cy do zabezpieczania i zwalniania podsystemów satelitarnych. Na "Heweliuszu" zainstalowano także osłonę przeciwpromienn± ochraniaj±c± ¶światłoczuł± matrycę teleskopu przed szkodliwym promieniowaniem kosmicznym. Osłonę zaprojektowano przy współpracy z naukowcami z Politechniki Gliwickiej, Narodowego Centrum Badan J±drowych w Świerku oraz Instytutu Fizyki J±drowej z Krakowa. Radioamatorzy na całym ś¶wiecie będ± mogli ¶śledzić "Heweliusza" na orbicie, dzięki sygnałowi identyfikuj±cemu nadawanemu przez satelitę na częstotliwo¶ści radioamatorskiej i przekazywanemu za pomoc± dedykowanego nadajnika radiowego.

[dot]"Heweliusz" załadowany jest już na rakiecie po przetestowaniu wszystkich systemów - działaj± sprawnie. Testy kabla ł±cz±ego rakietę z satelit± zakończone zostały sukcesem. Satelita jest gotowy do lotu.
W niedzielę 10 sierpnia rozpocznie się montowanie głównego ładunku - satelity Gaofen - na strukturze, do której przymocowany jest "Dragon" z "Heweliuszem". Teraz już tylko czekamy na 19-tego sierpnia - czyli dzień wystrzelenia rakiety Long March 4B z polskim satelit± na pokładzie.

foto1
Heweliusz mocowany w Dragonie
foto2
Transport satelity do strefy integracji
foto3
Montaż wyrzutnika do struktury rakiety
foto4
Satelita Heweliusz na strukturze rakiety
więcej zdjęć z montażu satelity "Heweliusz" na rakiecie

[dot]Trzy skrzynie zawieraj±ce satelitę "Heweliusz", wyrzutnik "Dragon" oraz sprzęt potrzebny do testów dojechały już na poligon Taiyuan Launch Space Center. Na miejscu skrzynie przeszly gruntowne czyszczenie, po czym w czystym hangarze zostało zorganizowane stanowisko do testów "Heweliusza". 6 sierpnia rano odbyło się spotkanie polskich inżynierów ze stron± chińsk± reprezentowan± przez CGWIC (kontraktora), SAST (wykonawcę rakiety), TSLC(operatora rakiety) i opiekunów/zabezpieczycieli. Ustalono plan testów i uzgodniono, że w sobotę 9 sierpnia powinien zakończyć się montaż naszego ładunku (Heweliusza w Dragonie) na rakiecie. W czwartek udało się przej¶ść przez znaczn± czꜶć procedury LFFT sprawdzaj±cej podsystemy satelity. W pi±tek przeprowadzono kilka testów kończ±cych główn± procedurę (panele słoneczne, koła zamachowe, czujnik gwiazd) oraz sprawdzenie polskiego ładunku.
Poniżej parę zdjęć z clean-roomu na poligonie Taiyuan:

foto1
Zespół TSCL
foto2
Dragon z Heweliuszem
foto3
Podczas testów LFFT

[dot]Satelita "Heweliusz" po odprawie celnej dotarł wieczorem 4 sierpnia wraz z towarzysz±cym sprzętem do hotelu w Pekinie, gdzie zatrzymała się polska delegacja, która weĽźmie udział w testach Heweliusza i jego wyrzutnika na poligonie. Gdy sprzęt był w drodze z lotniska do hotelu chiński opiekun zapytał o ograniczenia prędko¶ści bezpiecznej dla satelity. Dostał odpowiedźĽ: pierwsza prędko¶ść kosmiczna (ok. 7.9 km/s). Chyba Chińczycy wzięli to dosłownie, bo pudła dotarły bez wszystkich plomb, w jednym wypadku czujnik wstrz±sowy był wyrwany. Ale pudła nie były otwierane w drodze i satelita ma czujniki wstrz±su nienaruszone.
Gospodarze staraj± si± wykazać gościnno¶ści± i trosk±. Zaopatrzyli polsk± delegację w miejscowe telefony, ktore udało się uruchomić mimo instrukcji tylko po chińsku.

[dot]W CBK zostały już zakończone wszystkie testy "Heweliusza" i jego wyrzutnika "Dragona". Obecnie oba instrumenty s± pakowane i 3 sierpnia wyrusz± w podróż z Warszawy na chiński poligon Taiyuan. Start polskiego satelity zaplanowany jest z tego poligonu na 19 sierpnia.

BRITE-CA[dot]19 czerwca rakieta "Dniepr" wyniosła z rosyjskiej bazy Jasny dwa kanadyjskie satelity konstelacji BRITE: "Toronto" i "Montreal". W chwili obecnej na orbicie znajduje się już pięć satelitów BRITE: dwa austriackie (od marca 2013), dwa kanadyjskie i jeden polski "Lem" (od listopada 2013).

[dot]Drugi satelita polski "Heweliusz" poddawany jest ostatnim testom w "clean-roomie" w CBK. Wkrótce zostanie spakowany i wyruszy do Chin na poligon Taiyuan, skąd będzie wyniesiony w przestrzeń kosmiczn± na rakiecie Long March 4B. Strona chińska poinformowała, że start satelity nastąpi nie wcześniej niż w połowie sierpnia br.

BRITE-PL w ONZ[dot]11 czerwca 2014 r. w pierwszym dniu posiedzenia 57 sesji Komitetu ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej (COPUOS) na stałej wystawie poświęconej przestrzeni kosmicznej w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Wiedniu odsłonięto obraz Jana Matejki przedstawiaj±cy rozmowę Mikołaja Kopernika z Bogiem oraz model polskiego satelity BRITE-PL.
Komitet ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej (COPUOS) został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Głównym celem komitetu jest przegl±d i ustanawianie współpracy międzynarodowej w dziedzinie pokojowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej, opracowywanie programów strategicznych w tej dziedzinie, promowanie badań i rozpowszechnianie informacji o technologiach kosmicznych, jak również badanie i rozwiązywanie problemów prawnych zwi±zanych z eksploracj± kosmosu.

[dot]Więcej wydarzeń z życia BRITE-PL.

uaktualniono 22 kwietnia 2016
 
ilość odwiedzin 
 

 
 
CBK
 
 
 
CAMK
 
 
 
Patronat
honorowy
MNiSW